Zes op de tien jongeren ervaart het openen van lootboxen in videospellen als gokken. Dat blijkt uit recent onderzoek naar de beleving van lootboxen onder jongeren. De uitkomsten voeden een al langer lopend debat over de grens tussen gaming en gokken, en roepen vragen op over regulering en bescherming van minderjarigen.
Wat zijn Lootboxen?
Lootboxen zijn virtuele dozen in videospellen die spelers kunnen kopen of verdienen. De inhoud is willekeurig: je weet van tevoren niet wat je krijgt. Dat kan een zeldzaam wapen zijn, een speciaal karakter of een cosmetisch item. Precies die onzekerheid over de uitkomst maakt het mechanisme vergelijkbaar met gokken.
Je betaalt een bedrag, je weet niet wat je terugkrijgt, en de kans op iets waardevols is doorgaans klein. Klinkt bekend, toch? Dat is omdat het in de kern hetzelfde principe is als een gokmachine. Het enige verschil is dat het verpakt zit in een kleurrijke game-interface en gericht is op een jong publiek.
Jongeren Herkennen deze Gokcomponent
Uit het onderzoek blijkt dat 60% van de jongeren het openen van lootboxen aanvoelt als een vorm van gokken. Dat is een opvallend hoog percentage. Het betekent dat een grote meerderheid zelf aanvoelt dat er iets niet klopt aan het mechanisme. Toch blijven lootboxen in veel populaire spellen gewoon beschikbaar, ook voor minderjarigen.
De game-industrie heeft jarenlang volgehouden dat lootboxen geen kansspelen zijn omdat de inhoud geen echte geldwaarde heeft. Dat argument wordt steeds minder overtuigend naarmate meer landen strengere regels invoeren.
Regulering Loopt Achter op de Praktijk
In Nederland vallen lootboxen momenteel niet onder de kansspelwetgeving, tenzij de inhoud inwisselbaar is voor echt geld. De KSA heeft in het verleden onderzoek gedaan naar lootboxen, maar tot strenge handhaving heeft dat nauwelijks geleid. Andere landen zijn verder met hun toezicht.
België verbood lootboxen al volledig in 2018. In het Verenigd Koninkrijk loopt al jaren een discussie over aanpassing van de wetgeving. Nederland hinkt achterop, terwijl uit dit onderzoek blijkt dat jongeren zelf de parallel met gokken allang trekken. Of wetgevers die signalen oppikken, is nog maar de vraag.
De uitkomsten van dit onderzoek zijn een duidelijk signaal dat lootboxen niet langer als onschuldig entertainment kunnen worden weggezet. Zolang regulering uitblijft, blijven minderjarigen blootgesteld aan mechanismen die zij zelf als gokken ervaren.
