Het aantal mensen dat in Nederland behandeling zoekt voor gokproblemen is gestegen. Nieuwe LADIS-cijfers, het nationale registratiesysteem voor verslavingszorg, tonen een toename in het aantal gokverslaafden dat hulp zoekt. Brancheorganisatie VNLOK roept op tot voorzichtigheid bij de interpretatie van deze cijfers. Maar de vraag blijft: als de gereguleerde markt zo goed beschermt, waarom stijgen de behandelcijfers dan?
Wat de LADIS-Cijfers Vertellen
De LADIS-registraties (Landelijk Alcohol en Drugs Informatie Systeem) geven een beeld van het aantal mensen dat via de verslavingszorg in aanraking komt met hulpverlening voor gokproblemen. Sinds de opening van de Nederlandse online gokmarkt in oktober 2021 zijn er meer mensen die professionele hulp zoeken. VNLOK benadrukt dat een stijging in behandelcijfers niet automatisch betekent dat er meer gokverslaving is. Het kan ook wijzen op betere bewustwording of toegankelijkere hulpverlening.
Die nuance klopt, maar lost het probleem niet op. Want of de stijging nu komt door meer verslaving of meer bewustwording: mensen raken in de knel. En de vraag is of de huidige marktstructuur hen voldoende opvangt.
De Belofte van de Gereguleerde Markt
De Wet Kansspelen op Afstand werd in 2021 ingevoerd met een duidelijke belofte: kanalisatie van spelers naar veilige, gecontroleerde omgevingen. Legale aanbieders met een KSA-vergunning zijn verplicht om:
- Speellimieten in te stellen en te handhaven
- Spelers te verwijzen naar hulpverlening bij signalen van problematisch gedrag
- Risicovolle spelers aan te melden bij Cruks (Centraal Register Uitsluiting Kansspelen)
- Reclame te beperken en kwetsbare groepen te beschermen
Op papier klinkt dat solide. In de praktijk blijkt het systeem gaten te vertonen.
Waar Spelers Tussen Wal en Schip Vallen
Het probleem is meerledig. Ten eerste bereikt de regulering alleen spelers bij vergunde aanbieders. Wie uitwijkt naar een casino zonder Nederlandse licentie, valt buiten elk beschermingsnet. Cruks werkt niet bij illegale aanbieders, limieten worden niet afgedwongen en er is geen zorgplicht.
Ten tweede is Cruks zelf niet waterdicht. Inschrijving in het uitsluitingsregister biedt geen garantie dat iemand nergens meer kan gokken. Spelers die vastberaden zijn, vinden altijd een weg om het systeem te omzeilen. En dan zijn er nog de mensen die nooit bij een vergunde aanbieder zaten en dus nooit in beeld kwamen bij de hulpverlening.
— VNLOK
Regulering Alleen Is Geen Antwoord
De stijgende behandelcijfers onderstrepen een fundamenteel probleem: regulering is geen wondermiddel. De KSA handhaaft, vergunde aanbieders nemen verantwoordelijkheid, en toch neemt het aantal mensen in behandeling voor gokproblemen toe. Dat roept vragen op over de effectiviteit van het huidige beleid.
Tegelijkertijd geldt dat strengere regels bij vergunde aanbieders spelers niet automatisch beschermen. Ze duwen sommige spelers juist richting buitenlandse sites zonder enige bescherming. Dat is de paradox van de Nederlandse aanpak: hoe strakker de teugels bij legale aanbieders, hoe aantrekkelijker de grijze markt wordt voor mensen die limieten als hinderlijk ervaren.
De LADIS-cijfers zijn een signaal dat het systeem nog niet werkt zoals bedoeld. Of dat nu aan de regulering ligt, aan de handhaving, of aan de aantrekkingskracht van ongereguleerde alternatieven: spelers die hulp nodig hebben, verdienen een systeem dat hen daadwerkelijk bereikt.
